UNIT PSIKOLOGI KAUNSELING
No. Tel: 09 557 2189 / 2475 Faks: 09 5572438
(Aras 2, Bersebelahan JKSP, HTAA)
PROFAIL
![]() |
Zanariah binti Zainuddin Ketua Unit zzanariah[at]moh[dot]gov[dot]my |
PENGENALAN
Unit Psikologi Kaunseling (UPsK) telah ditubuhkan di Hospital Tengku Ampuan Afzan sejak tahun 2003 dan berada di bawah Perubatan. Ini bermakna unit ini adalah dibawah naungan Pengarah Hospital dan di pantau oleh Timbalan Pengarah Perubatan. Pada Disember 2002, Kementerian Kesihatan Malaysia telah melantik beberapa Pegawai Psikologi S41 untuk di tempatkan di Jabatan Kesihatan Negeri dan di Hospital. Seorang Pegawai Psikologi S41 di tempatkan di Hospital Tengku Ampuan Afzan untuk memberi perkhidmatan kaunseling kepada pesakit. Manakala Pegawai Psikologi S44 ditempatkan di Jabatan Psikiatri, HTAA. Unit ini dinamakan Unit Psikologi Kaunseling kerana dalam melaksanakan perkhidmatan kaunseling, Pegawai Psikologi menggunakan ilmu-ilmu dan prinsip-prinsip psikologi bagi membantu klien menangani masalah dan isu-isu berkaitan. Gabungan dua disiplin ini iaitu psikologi dan kaunseling perlu bagi menghasilkan perkhidmatan kaunseling yang efektif dan profesional.
VISI
Untuk mewujudkan satu (1) perkhidmatan kaunseling dan psikologi yang berkualiti dan efektif kepada semua pelanggan.
MISI
- Melengkapkan sistem perkhidmatan kesihatan dengan memberikan penekanan terhadap kesihatan emosi dan perkembangan psikologi yang baik kepada semua lapisan masyarakat.
- Menjadikan kualiti perkembangan psikologi serta emosi yang sihat sebagai teras dalam penjagaan primer dan sekunder dalam pencegahan penyakit-penyakit kesihatan berjangkit kepada para pesakit.
- Meletakkan perkhidmatan pegawai psikologi sebagai salah satu disiplin penting dalam penjagaan kesihatan negara-negara maju
OBJEKTIF
Meningkatkan kesihatan emosi mereka yang memerlukan melalui perkhidmatan psikologi dan kaunseling yang diberikan.
OBJEKTIF KUALITI
Unit ini berusaha untuk melaksanakan perkhidmatan psikologi dan kaunseling yang terbaik dan efektif kepada semua pelanggan dengan memastikan setiap kes yang dirujuk akan diambil tindakan dalam tempoh lima (5) hari waktu bekerja.
FUNGSI KUALITI
- Perkhidmatan penjagaan pesakit
- Perkhidmatan sumber manusia (staf sukarela)
PIAGAM PELANGGAN
- Memberi perkhidmatan kaunseling berdasarkan ilmu-ilmu psikologi kaunseling kepada
klien yang memerlukan.
- Memastikan kerahsiaan klien adalah diutamakan dan terjamin
- Kes rujukan akan diberikan temujanji tidak lebih dari lima hari waktu bekerja.
PERKHIDMATAN PENJAGAAN PESAKIT
Kaunselor menggunakan pendekatan kemanusiaan dalam perkhidmatan kaunseling yang menekankan beberapa aspek seperti emosi, psikologi serta pembangunan kendiri (kesedaran diri-insight) untuk memperbaiki keadaan kesihatan mereka.
Objektif
Membantu individu, keluarga dan masyarakat untuk meningkatkan kefahaman kendiri mereka dalam mengatasi masalah kesihatan melalui pendidikan, pencegahan, rawatan dan rehabilitasi.
Skop fungsi dan bidang tugas Pegawai Psikologi
- Membantu melaksanakan program pembangunan modal insan berdasarkan pendekatan psikologi merangkumi aspek pembangunan, pencegahan, pemulihan dan intervensi.
- Membantu membina modul program pembangunan insan
- Membantu melaksanakan aktiviti pemantauan, penyelidikan dan kajian pembangunan modal insan.
- Membantu memberi khidmat rundingan berkaitan perkhidmatan psikologi dan kaunseling.
- Membantu membangun, mentadbir dan menyediakan laporan ujian psikologi.
- Membantu memberi input psikologi untuk tujuan pembangunan, pencegahan dan pemulihan.
- Membantu mengurus pegawai berprestasi rendah dan bermasalah.
- Membantu memberi khidmat psikoterapi kepada klien.
- Melaksanakan aktiviti kaunseling yang merangkumi aspek-aspek pertumbuhan dan perkembangan, intervensi, pencegahan dan pemulihan.
- Menjalankan khidmat kaunseling secara individu dan kelompok, kaunseling keluarga, kaunseling perkahwinan, tele-kaunseling, khidmat perundingan dan intervensi krisis.
- Menyediakan laporan pemantauan dan siasatan bagi tujuan rekod, pelaporan dan penambahbaikan kualiti perkhidmatan kaunseling sedia ada.
- Menyelenggara, menyimpan dan mengedar alat-alat ujian dan inventori psikologi.
- Menyediakan cadangan keperluan alat-alat ujian dan inventori yang sesuai.
- Melaksanakan aktiviti atau program latihan dalam urusan pentadbiran, interprestasi alat ujian dan inventori psikologi.
- Melaksanakan intervensi psikologikal atau psikoterapi dalam merawat kecelaruan mental dan masalah emosi klien.
- Melaksanakan triage semasa intake interview untuk mendapatkan pengetahuan asas mengenai pesakit dan membuat klasifikasi.
- Menyelaras dan menyimpan statistik kes-kes yang dikendalikan.
PERKHIDMATAN SUMBER MANUSIA
(Staf Bermasalah Dan Pencapaian Rendah)
Perkhidmatan psikologi kaunseling oleh Pegawai Psikologi kepada warga Hospital Tengku Ampuan Afzan, Kuantan adalah mengikut Pekeliling Perkhidmatan Awam dan Surat Pekeliling Perkhidmatan berikut:
6.2.1 PKPA Bil. 1/99 : Panduan Mewujudkan Perkhidmatan Kaunseling Di Agensi Awam,
6.2.2 PKPA Bil18/2005: Panduan Aplikasi Psikologi dalam Pengurusan Sumber Manusia Sektor Awam,
6.2.3 PKPA Bil.29/2007: Perubahan Skim-Skim Perkhidmatan Kaunselor Dan Penolong Kaunselor Kepada Skim Pegawai Psikologi Dan Penolong Pegawai Psikologi,
6.2.4 SPP Bil.12/2009: Pelaksanaan Aplikasi Psikologi: Budaya Kerja Pencapaian Diutamakan, dan;
6.2.5 SPP Bil. 8/2010: Panduan Pelaksanaan Pementoran Dalam Pengurusan Sumber Manusia Sektor Awam.
Objektif
Membentuk staf yang bermotivasi, berprestasi tinggi dan berdisiplin dalam menjalani tugasan mereka ditempat kerja mereka.
DEFINISI
Psikologi Kaunseling
Satu proses sistematik untuk membantu perhubungan berdasarkan prinsip-prinsip psikologi yang dilaksanakan oleh Pegawai Psikologi mengikut kod etika kaunseling dan garis panduan Jabatan Perkhidmatan Awam untuk mencapai suatu perubahan, kemajuan dan penyesuaian yang holistik, baik dan sukarela pada diri klien supaya perubahan, kemajuan dan penyesuaian itu akan berterusan sepanjang hayat klien
Pegawai Psikologi
Pegawai Psikologi dilantik oleh Jabatan Perkhidmatan Awam, memiliki kelulusan ijazah sarjana muda psikologi, kaunseling atau klinikal psikologi pegawai yang memenuhi syarat lantikan merujuk kepada Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 29 Tahun 2007.
Kaunselor Berdaftar
Seseorang yang memiliki ijazah sarjana muda dalam bidang kaunseling dan didaftarkan di bawah seksyen 26 atau 27 di dalam Akta Kaunselor 1998 (Akta 580) dengan Lembaga Kaunselor Malaysia, Kementerian Pembangunan Wanita Keluarga Dan Masyarakat.
AKTA KAUNSELOR 1998 (Akta 580) menyatakan bahawa :
Tiada seorang pun boleh-
- Mengamalkan atau menjalankan atau mengendalikan, atau mengemukakan dirinya sebagai mengamalkan atau menjalankan atau mengendalikan, amalan sebagai kaunselor atau bekerja sebagai kaunselor.
- Menggunakan gelaran ‘Kaunselor Berdaftar’ atau apa-apa gelaran dalam apa-apa bahasa yang mungkin semunasabahnya ditafsirkan sebagai menunjukkan bahawa dia seorang kaunselor berdaftar; atau
- Menggunakan atau mempamerkan apa-apa tanda, papan, kad atau reka bentuk lain yang menggambarkan atau menunjukkan bahawa dia seorang kaunselor berdaftar,
Melainkan jika dia didaftarkan dibawah Akta ini.
- Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (1) adalah melakukan suatu kesalahan dan apabila disabitkan boleh didenda tidak melebihi tiga puluh ribu ringgit (RM30,000.00) atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga (3) tahun atau kedua-duanya.
Kerahsian
Berdasarkan kepada Kod Etika Kaunselor yang disediakan oleh Lembaga Kaunselor :
- Hubungan kaunseling dan maklumat yang diperolehi daripada klien mestilah dirahsiakan, kecuali jika keadaan klien menunjukkan tanda-tanda yang membahayakan klien atau orang-orang lain, di mana Pegawai Psikologi diharapkan mengambil tindakan secara langsung atau memaklumkan kepada pihak berkuasa yang bertanggungjawab.
- Pegawai Psikologi mestilah mendapat persetujuan yang sesuai daripada klien apabila menyampaikan hal-hal yang berkaitan dengan klien kepada pihak ketiga. Langkah-langkah yang berhati-hati hendaklah diambil apabila menyampaikan maklumat melalui faksimili, mel elektronik atau mana-mana cara menyampai maklumat untuk menjamin kerahsiaan.
- Dalam ’setting’ rawatan dan perubatan, bagi setiap sesi yang dijalankan, Pegawai Psikologi akan membuat laporan sesi kaunseling secara umum di dalam rekod pesakit. Sekiranya mana-mana ahli Pengamal Perubatan memerlukan maklumat terperinci tentang klien, mereka boleh berhubung secara langsung dengan Pegawai Psikologi bagi mendapatkan maklumat tersebut mengikut tatacara kerahsiaan yang ditetapkan.
Klien/Pesakit yang dirujuk
Pesakit atau Staf yang dirujuk oleh Pegawai Perubatan, Ketua Jabatan, Penyelia dari mana-mana Jabatan / Dispilin di Hospital Tengku Ampuan Afzan dan Pegawai Perubatan dari Klinik dan Hospital, Kementerian Kesihatan Malaysia.
SISTEM PENYAMPAIAN PERKHIDMATAN
Cara penyampaian perkhidmatan adalah berbeza mengikut jenis pesakit. Pesakit boleh terdiri daripada pesakit baru atau pesakit susulan. Sebelum pesakit dirujuk ke Unit ini, mereka sepatutnya telah melalui proses penilaian yang dilakukan oleh Pegawai Perubatan, iaitu doktor perubatan am, doktor keluarga atau doktor dari jabatan lain melalui surat rujukan.
Bagi staf, mereka perlu dirujuk oleh pihak penyelia atau ketua Jabatan yang didapati bermasalah ditempat kerja (displin, engkar perintah, tidak hadir kerja, masalah keluarga yang menjejaskan prestasi kerja dan sebagainya). Selain itu, staf boleh juga datang ke Unit ini secara sukarela dengan kebenaran ketuanya.
Pemberian perkhidmatan adalah bergantung kepada:.
Perkhidmatan Pesakit Luar
Penyampaian perkhidmatan dilakukan di Klinik Pakar (Jab. Yang dirujuk) dan di unit Psikologi Kaunseling. Pesakit terdiri daripada mereka yang tidak menghidapi penyakit serius yang tidak memerlukan rawatan jagaan dalam (in-patient care). Pesakit kategori ini hanya diberi sesi dalam klinik sahaja (tidak dimasukkan dalam wad).
Perkhidmatan Pesakit Dalam
Penyampaian perkhidmatan kepada pesakit yang memerlukan penjagaan klinikal di bawah kategori pesakit dalam (iaitu pesakit perlu tinggal dalam hospital bermalam sehari atau lebih). Pesakit berkemungkinan dimasukkan ke dalam wad secara elektif (dirancang) atau sebagai kemasukan wad kecemasan. Perkhidmatan psikologi kaunseling diberikan berdasarkan pesakit yang dirujuk kepada UPsK.
Perkhidmatan kepada Kakitangan Hospital
Penyampaian perkhidmatan kepada kakitangan Hospital Tengku Ampuan Afzan yang memerlukan pemerhatian. Kakitangan hospital boleh mendapatkan perkhidmatan kaunseling secara rujukan ataupun secara sukarela. Bagi kakitangan yang mendapatkan perkhidmatan kaunseling secara rujukan, rujukan tersebut boleh dibuat oleh ketua bagi setiap jabatan/unit (cth: Ketua Jabatan/Unit, Matron, Penyelia Hospital, Ketua Jururawat). Tarikh temujanji bagi kes rujukan akan diperolehi dari Pegawai Psikologi di Unit Psikologi Kaunseling manakala sesi susulan akan ditetapkan berdasarkan persetujuan klien.
SISTEM CARA MERUJUK KLIEN/PESAKIT
Setiap kes yang dirujuk untuk mendapatkan perkhidmatan kaunseling, di Unit ini perlu dirujuk melalui borang rujukan dan / atau menghubungi Pegawai Psikologi melalui telefon. Kes yang dirujuk dari wad akan diadakan sesi kaunseling pada sebelah petang. Ini kerana pada sebelah pagi Pegawai Psikologi akan memberi perkhidmatan kaunseling di Unit Psikologi Kaunseling (UpsK) dan di Klinik – klinik tertentu, Klinik pakar.
JENIS PERKHIDMATAN YANG DITAWARKAN
- Kaunseling Individu
- Kaunseling Kelompok
- “Psychoeducation”
- Program Intervensi (ceramah / kursus/ bengkel / seminar untuk kakitangan dan orang awam)
- Ujian Psikometrik
PERKHIDMATAN KHUSUS YANG DIRUJUK OLEH JABATAN DAN MENGIKUT DISIPLIN
Dalam memberikan perkhidmatan kepada pesakit, keluarga pesakit atau kakitangan, kami menekankan pemulihan dan penjagaan dari segi tekanan emosi, gangguan pemikiran, tingkahlaku yang negatif, psyhcoeducation, sokongan berterusan dan motivasi diri. Dengan menekankan kaedah ini, sekaligus ianya dapat membantu pesakit atau kakitangan berfungsi dengan sepenuhnya dalam kehidupan seharian.
KATEGORI PESAKIT YANG DIRUJUK DARI JABATAN PERUBATAN
Perkhidmatan yang ditawarkan kepada klien / pesakit dalam pemulihan dan penerimaan rawatan :
- Perubatan Am
- Penyakit Berjangkit ( TB, HIV, STD)
- Nefrologi
- Kardiovaskular (Stroke)
Perubatan Am
PENYAKIT TENAT | CUBAAN MEMBUNUH DIRI | MASALAH KETIDAKPATUHAN DALAM MENERIMA RAWATAN |
|
|
|
Penyakit Berjangkit ( TB, HIV, STD)
Kes baru yang dirujuk (Psychoeducation) | PreHAART (Penyediaan pesakit Untuk Memulakan Rawatan) | Isu-isu berkaitan dengan kematian |
|
|
|
Nefrologi (Acute renal failure, Chronic kidney disease, Declining renal function,Hematuria, Proteinuria, Kidney stones, urinary tract infections, Hypertension, Electrolyte disorders or acid/base imbalance)
MASALAH NEFROLOGI (PADA PERMULAAN) | MASALAH DISIPLIN (MASA TERAPI) | DIALYSIS DAN RENAL TRANSPLANT(RAWATAN) |
|
|
|
Kardiovaskular (Stroke)
- Gaya hidup yang tidak sihat (kurang bersenam / amalan pemakanan tidak sihat / merokok)
- Masalah keliru / anxiety untuk menjalani pembedahan
- Stress
- Depression, (mild-moderate)
- Enggan menjaga rutin pemakanan
- Enggan menerima rawatan
- Enggan makan ubat
- Engkar arahan doktor
- Kurang sabar menjalani rawatan/ bertindak aggresif
- Emosi tidak stabil
- Cubaan bunuh diri sukar terima hakikat keadaan diri
- Masalah tidur malam
- Memberi sokongan emosi kepada masalah penyesuaian diri
- Kemahiran daya tindak (coping skills) terhadap tekanan.
KATEGORI PESAKIT YANG DIRUJUK DARI JABATAN OBSTETRIK & GINEKOLOGI (O&G)
Perkhidmatan yang ditawarkan kepada klien / pesakit dalam pemulihan dan rawatan
- Kehamilan (mengandung) dan isu genetik
- Penyakit yang berkaitan wanita
- Penderaan dan keganasan rumahtangga
- Kes-kes berkaitan sosial
Kehamilan (mengandung) dan isu genetik | Penyakit yang berkaitan wanita | Penderaan dan keganasan rumahtangga | Kes-kes berkaitan sosial |
|
|
|
|
KATEGORI PESAKIT YANG DIRUJUK DARI JABATAN PSIKIATRI DAN KESIHATAN MENTAL
Perkhidmatan yang ditawarkan kepada klien / pesakit dalam pemulihan dan rawatan.
Anxiety Disorder
|
Disorder of childhood & adolescence
- Conduct Disorder - Oppositional Defiant Disorder
|
Social Problem
|
Psychological Psychology & Organic Brain Syndrome
|
Lain-lain situasi yang boleh dirujuk
Pesakit yang didapati mengalami kemurungan atau stres disebabkan kerja/masalah keluarga/hubungan interpersonal.
Masalah tingkahlaku yang mempunyai risiko yang menimbulkan masalah sosial (seperti ketagihan bahan - dadah, gam, rokok, alkohol dan internet) hilang kawalan diri/ kemarahan yang terlampau/ masalah disiplin/ ponteng sekolah.
Pesakit yang melakukan cubaan membunuh diri/ delibrate self harm
Pesakit yang mengalami kekeliruan personaliti/ kecelaruan personaliti/ Borderline Personality Disorder yang akan meninbulkan masalah kepada orang disekeliling mereka.
Pesakit yang mengalami kesukaran dalam mengawal dan menangani kemarahan seterusnya membawa kepada gejala yang lain.
|
Medical diseases manifested with psychological disturbance
|
Penyalahgunaan bahan
|
Eating disorder
|
KATEGORI PESAKIT YANG DIRUJUK DARI JABATAN PEDIATRIK
Perkhidmatan yang ditawarkan kepada klien / pesakit dalam pemulihan dan rawatan.
Kes yang melibatkan kanak-kanak - penyakit | Kes yang melibatkan ibu/bapa, penjaga atau waris klien | Kes-kes berkaitan sosial |
|
|
|
KATEGORI PESAKIT YANG DIRUJUK DARI JABATAN ORTHOPEDIK, REHABILITASI, MEDICAL DAN SOPD
Perkhidmatan yang ditawarkan kepada klien / pesakit dalam pemulihan dan rawatan.
Penyakit yang berkaitan | Penyediaan ke arah pembedahan | Motivasi pesakit dan ahli keluarga ke arah pemulihan |
|
Pra/post Pembedahan Persediaan awal secara fizikal dan mental Penerimaan diri Penyesuaian Pengurusan diri Penyesuaian psikososial Pengurusan kesakitan “Pain Management” Kemurungan Kehilangan anggota badan Anggota badan yang tidak berfungsi Isu dalaman psikologi Hilang motivasi Pesakit tidak memberikan kerjasama Putus asa Rendah diri Penolakan (Resistance) Enggan makan ubat secara konsistan Penolakan terhadap rawatan |
|
KATEGORI KAKITANGAN YANG BOLEH DIRUJUK DARI BAHAGIAN SUMBER MANUSIA (TERMASUK PIHAK YANG MENYELIA)
Perkhidmatan yang ditawarkan kepada klien dalam Pemulihan, Pencegahan dan Perkembangan.
Kes-kes yang dirujuk berkaitan tatatertib | Kes-kes yang dirujuk untuk pemulihan dan perkembangan diri dan kerjaya | Isu peribadi yang menjejaskan prestasi |
Kes-kes pegawai yang mempunyai kecenderungan atau telah melanggar Peraturan Pegawai-pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993 |
Prestasi Rendah
Pegawai Bermasalah
Program Intervensi / Latihan untuk perkembangan diri dan kerjaya
|
|
13. REKOD LAPORAN SESI KAUNSELING
- Rekod laporan sesi kaunseling adalah sulit.
- Rekod laporan sesi kaunseling hanya boleh dilihat dan disimpan oleh Pegawai Psikologi yang mengendalikan sesi kaunseling bersama klien tersebut.
- Rekod sesi kaunseling tidak boleh diberikan kepada klien kecuali dengan permohonan bertulis dari klien sendiri.
- Rekod laporan sesi kaunseling tidak boleh diberikan kepada sesiapa kecuali dengan kebenaran bertulis dari klien sendiri.
- Ringkasan setiap sesi kaunseling, perlu dicatit dalam rekod pesakit (jabatan yang rujuk) untuk tindakan pegawai yang dirujuk. Pegawai Perubatan yang memerlukan maklumat tambahan boleh hubungi Pegawai Psikologi yang kendalikan kes tersebut.
Borang Rujukan Psikologi Kaunseling HTAA
Jadual Psikologi Kaunseling
Isnin Hingga Khamis | Jumaat |
8.00pagi - 5.00petang |
8.00pagi - 12.15tengahari 2.45petang - 5.00petang |
Isnin | Ward Round |
Selasa | Ward Paliatif (PCU) |
Rabu | Psikososial (Psikiatri) |
Khamis | Ward Round |
Jumaat | Pentadbiran/Latihan Pentadbiran Kes |